Sáng 16/4, tại xã Đông Lộc (Nghệ An) xảy ra một vụ việc đau lòng. Một người cha sau khi đưa con lớn đến trường đã không đưa bé út tới nhà trẻ như thường lệ mà vô tình để con lại trên ô tô, khóa cửa rồi vào cơ quan làm việc. Đến đầu giờ chiều, khi được phát hiện, đứa trẻ đã tử vong.

Những vụ việc đau lòng tương tự cũng từng xảy ra ở một số địa phương khác. Trước đó năm 2024, bé trai 5 tuổi ở xã Vũ Thư (Hưng Yên) tử vong sau khi bị bỏ quên 11 tiếng trên ô tô đưa đón. Tài xế và nhân viên đưa đón bị phạt tù về tội vô ý làm chết người, hai giáo viên bị án treo do thiếu trách nhiệm.

Đỉnh điểm, năm 2019, bé trai 6 tuổi ở Hà Nội bị bỏ quên trên ô tô đưa đón dẫn đến tử vong. Lái xe, giám sát học sinh và cô giáo chủ nhiệm bị truy tố, phạt tù vì các tội vô ý làm chết người và thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Câu hỏi đặt ra là, tại sao những vụ việc này được truyền thông đến mức tối đa mà lại xảy ra những vụ việc tương tự? Người bị thiệt hại thương tâm nhất là những đứa trẻ chưa kịp hiểu chuyện. Nhiều người nghe chuyện chỉ biết thở dài bởi cả những người ở lại, những bậc cha mẹ vô ý cũng sẽ phải chịu nỗi ám ảnh suốt đời, khó nguôi ngoai.

Nhiều vụ việc bỏ quên con trên xe gây hậu quả nghiêm trọng ở các trên thế giới và Việt Nam. Ảnh: Pexels.

Gần 40 trẻ tử vong mỗi năm do bị bỏ quên trên xe tại Mỹ

Những vụ việc đau lòng, thương tâm như vậy không còn quá hiếm, điều đáng nói là chúng không chỉ xảy ra ở Việt Nam.

Năm 2014 tại bang Georgia (Mỹ), một vụ việc gây chấn động khi người cha để quên con trai 22 tháng tuổi trong ô tô suốt nhiều giờ dưới trời nắng nóng. Theo các trang tin uy tín quốc tế, người này sau đó bị truy tố tội giết người sau khi cơ quan điều tra cho rằng có dấu hiệu cố ý. Vụ án kéo dài nhiều năm và trở thành một trong những trường hợp điển hình về xử lý pháp lý nghiêm khắc.

Ở một trường hợp khác, một người đàn ông tại bang Arizona bị tuyên án 4 năm tù sau khi để con nhỏ tử vong trong xe. Tuy nhiên, không phải lúc nào kết cục pháp lý cũng giống nhau. Có những vụ việc tại Mỹ mà phụ huynh không bị truy tố, khi công tố viên xác định đây là tai nạn ngoài ý muốn, không có yếu tố hình sự rõ ràng.

Dù vậy, các số liệu cho thấy việc bỏ quên trẻ trong xe không phải là những trường hợp cá biệt. Theo National Highway Traffic Safety Administration (Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ), mỗi năm tại nước này có khoảng 30-40 trẻ em tử vong do bị bỏ quên hoặc mắc kẹt trong ô tô. Cũng theo thống kê của National Safety Council (NSC - Hội đồng an toàn quốc gia Mỹ), số ca tử vong do say nắng ở trẻ em trong xe hơi vào năm 2025 là 31. Năm 2026, đã có hai trường hợp tử vong được báo cáo.

Những con số này cho thấy, đây không phải là tai nạn hiếm gặp mà là một dạng rủi ro lặp lại, gắn với hành vi con người trong đời sống hiện đại.

Quay lại vụ việc ở Nghệ An mới nhất, đó không phải một ngoại lệ mà là một bi kịch lặp lại từ rất nhiều vụ bi kịch trước đó ở cả thế giới và Việt Nam.

Nghe câu chuyện sẽ khiến nhiều người thấy khó chấp nhận vì ai cũng nghĩ: “Làm sao mà quên con được?”. Nhưng chính cái niềm tin “mình sẽ không bao giờ mắc lỗi đó” lại là điểm mù nguy hiểm nhất. Những vụ việc đau lòng trước đó không đủ để ngăn chặn, bởi chúng ta thường nhìn chúng như chuyện của “người khác”, thay vì một rủi ro có thể xảy ra với bất kỳ ai.

Sau mỗi vụ việc, cộng đồng lại phản ứng theo một vòng lặp quen thuộc: bàng hoàng - phẫn nộ - thương xót rồi… trôi qua mà không phải ai cũng xây dựng những nguyên tắc, thay đổi đơn giản trong thói quen xấu để tránh rơi vào tình huống thương tâm này.

Những nguyên tắc đơn giản như luôn kiểm tra ghế sau trước khi rời xe, để một vật dụng quan trọng cạnh trẻ để buộc phải quay lại, hay tạo thói quen gọi xác nhận khi đã gửi con nghe có vẻ “thừa” cho đến khi “chuyện đã rồi”.

Vì vậy, câu hỏi không chỉ là “tại sao vẫn xảy ra?” mà là chúng ta đã coi đây là một nguy cơ cần phòng ngừa hay vẫn chỉ là một bi kịch để xót xa rồi quên đi?

Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường, Ủy viên Ban chấp hành Hội bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam. Ảnh: NVCC.

Vẫn khởi tố dù người thân đề nghị miễn trách nhiệm hình sự?

Theo Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường, trong vụ việc cháu bé bị bỏ quên tại Nghệ An mới đây, cơ quan chức năng sẽ làm rõ danh tính của cháu bé và người cha trong tình huống này. Hành vi bỏ quên trẻ trong ô tô dẫn tới tử vong đều phải chịu trách nhiệm hình sự về các tội danh khác nhau, tùy thuộc vào hành vi và hậu quả.

"Việc cha mẹ sử dụng ô tô chở con đi học là hoạt động phổ biến trong xã hội, pháp luật không cấm nên hành vi này là hợp pháp. Nếu việc đưa đón con diễn ra bình thường thì không có gì đáng nói. Trong tình huống này người cha quên không đưa con vào lớp, lại chở thẳng đến nơi làm việc và bỏ quên ở đó là do 'đãng trí', đây là lỗi vô ý do cẩu thả dẫn đến hậu quả cháu bé tử vong nên trong tình huống này người đàn ông có thể bị xử lý hình sự về tội vô ý làm chết người theo quy định tại Điều 128 Bộ luật hình sự với hình phạt theo Khoản 1 là: 'Người nào vô ý làm chết người, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm'.

Bởi vậy, trong tình huống cơ quan chức năng xác định người cha đã bỏ quên con trên xe ô tô, không có mục đích tước đoạt tính mạng của cháu bé nhưng đã vô ý dẫn đến cái chết của cháu bé thì người này sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 1, điều 128 BLHS với hình phạt phạt tù từ 1 năm đến 05 năm. Trong trường hợp tòa án kết tội và tuyên hình phạt không quá 03 năm thì người phạm tội trong tình huống này có cơ hội được hưởng án treo theo quy định tại điều 65 bộ luật hình sự. Dù mức hình phạt như thế nào chăng nữa thì bản án lương tâm đối với người đàn ông này mới là đáng chú ý và hậu quả của sai lầm là không thể khắc phục được", Luật sư Đặng Văn Cường phân tích.

Luật sư giải thích thêm, theo quy định của pháp luật Việt Nam thì tội vô ý làm chết người không thuộc tội danh khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại. Bởi vậy, dù người thân thích của bị hại, người đại diện của bị hại có yêu cầu xử lý hình sự hay không, hoặc kể cả trường hợp đề nghị miễn trách nhiệm hình sự thì cơ quan điều tra vẫn khởi tố vụ án hình sự để xử lý với người thực hiện hành vi vô ý làm chết người theo Điều 128 Bộ luật hình sự. Chỉ trong trường hợp người thực hiện hành vi bỏ quên trẻ em trên ô tô do yếu tố bệnh lý hoặc do trở ngại khách quan mà xác định là không có lỗi thì mới không phải chịu trách nhiệm hình sự.

Chống bỏ quên trẻ trên xe như thế nào?

Trước tình trạng xảy ra các vụ việc bỏ quên trẻ em trên ô tô, ở các nước trên thế giới và Việt Nam pháp luật đã có những thay đổi, nhiều quốc gia cũng đã có chế tài hình sự đối với tình huống này, thường là các tội về vô ý làm chết người. Và pháp luật cũng đã quy định các điều kiện để chở trẻ em trên ô tô liên quan đến ghế chuyên dụng, dây an toàn và các thiết bị cảnh báo.

Pháp luật Việt Nam ngày càng hoàn thiện để bảo vệ trẻ em và bảo vệ công dân trong các tình huống có thể nguy hiểm đến tính mạng. Ảnh: Pexels.

Theo Luật sư Đặng Văn Cường, ở Việt Nam, hệ thống pháp luật cũng đã có nhiều thay đổi trong thời gian qua để bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông, chống bỏ quên trẻ em, đặc biệt là đối với các xe đưa đón trẻ em đến trường.

Khoản 3. Điều 10, Luật trật tự an toàn giao thông đường bộ quy định: “Khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô không được cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ loại xe ô tô chỉ có một hàng ghế; người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em”.

Từ ngày 1/1/2025, theo quy định (nghị định 168/2024), xe ô tô đưa đón học sinh/trẻ mầm non bắt buộc phải trang bị thiết bị cảnh báo, chống bỏ quên trẻ em. Xe không tuân thủ sẽ bị phạt từ 4-6 triệu đồng. Thiết bị phải có chức năng ghi nhận hình ảnh và cảnh báo khi có người ở lại trong xe.

"Pháp luật Việt Nam ngày càng hoàn thiện để bảo vệ trẻ em và bảo vệ công dân trong các tình huống có thể nguy hiểm đến tính mạng. Với sự phát triển của xã hội thì việc người dân sử dụng ô tô làm phương tiện giao thông ngày càng phổ biến, việc chở trẻ em bằng ô tô tiềm ẩn nhiều rủi ro, không chỉ rủi ro cho trẻ em khi tai nạn xảy ra mà nguy cơ bỏ quên trẻ em trên ô tô có thể xảy ra với bất kỳ người nào, kể cả là các phương tiện xe chuyên dụng chở trẻ em đến trường hay các phương tiện cá nhân. Thực tế cho thấy không ít các trường hợp người bỏ quên trẻ em trên xe ô tô là cha, mẹ sử dụng phương tiện cá nhân khi đưa con đến trường, siêu thị hoặc đến các khu vui chơi.

Bởi vậy ngoài việc xử lý đối với các trường hợp bỏ quên trẻ em trên ô tô bằng chế tài hành chính hoặc hình sự tùy thuộc vào hậu quả thì hoàn thiện pháp luật, kết hợp yếu tố kỹ thuật để chống bỏ quên trẻ em trên ô tô là điều cần thiết. Ngoài ra cũng cần tăng cường giáo dục kỹ năng sinh tồn cho trẻ em, cảnh báo đối với người lớn về trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho trẻ em khi tham gia giao thông, chống bỏ quên trẻ em trên ô tô để không còn những vụ việc thương tâm như vụ việc trên có thể xảy ra", Luật sư Cường nói.

Nguồn:https://gnm.vn/tre-em-thiet-mang-do-bi-bo-quen-trong-o-to-noi-dau-lap-lai-80713 utm_source=zalo&utm_medium=zalo&utm_campaign=zalo&zarsrc=12