Tình trạng sử dụng AI để tạo video giả về mưa bão, thiên tai nhằm câu view, thu hút tương tác đang đặt ra nhiều lo ngại về nguy cơ gây nhiễu loạn thông tin trên không gian mạng. Không ít video sử dụng hình ảnh ngập lụt, dông lốc được tạo dựng bằng công nghệ AI, thậm chí gắn logo cơ quan báo chí hoặc bản tin thời tiết để tăng độ tin cậy, khiến nhiều người dùng hiểu nhầm là thông tin thật.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu tăng cường đấu tranh với thông tin sai sự thật, lợi dụng thiên tai để gây hoang mang dư luận đang được đặt ra cấp thiết hơn.

Theo Kế hoạch tuyên truyền Kết luận số 213-KL/TW về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW của Ban Bí thư, công tác tuyên truyền cần “tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch lợi dụng tình hình thiên tai, bão lũ, biến đổi khí hậu gây ảnh hưởng đến trật tự, an ninh, an toàn, ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của Nhân dân”.

Kế hoạch cũng yêu cầu “đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức về nghiên cứu, ứng dụng thành tựu khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo” trong công tác phòng ngừa, ứng phó thiên tai.

Cùng với các chủ trương tăng cường đấu tranh với thông tin sai sự thật trên không gian mạng, nhiều quy định pháp luật hiện hành cũng đã có chế tài xử lý đối với hành vi đăng tải, lan truyền nội dung giả mạo gây hoang mang dư luận.

Trao đổi với Lao Động, Luật sư Trần Thị Thanh Lam - Văn phòng Luật sư Chính Pháp cho rằng, việc sử dụng AI để tạo video giả về mưa bão, thiên tai rồi đăng tải lên mạng xã hội có thể bị xem xét là hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật trên không gian mạng.

Theo bà Lam, trường hợp nội dung đăng tải là giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc hoặc gây hoang mang trong dư luận thì đây là hành vi bị nghiêm cấm theo điểm d khoản 1 Điều 8 Luật An ninh mạng 2018.

“Tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, người đăng tải thông tin sai sự thật có thể bị xử phạt theo điểm a hoặc điểm d khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP”, luật sư Lam cho biết.

Theo quy định hiện hành, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật hoặc gây hoang mang trong nhân dân có thể bị phạt từ 10-20 triệu đồng đối với tổ chức. Trường hợp cá nhân vi phạm, mức phạt bằng một nửa mức phạt của tổ chức. Bên cạnh đó, người vi phạm còn có thể bị buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn.

Luật sư Lam cho biết, trong trường hợp người đăng tải sử dụng video AI giả nhằm câu view, bán hàng hoặc tạo lòng tin để người xem chuyển tiền, đóng góp tài sản thì hành vi này còn có thể bị xem xét dưới góc độ Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.

“Video AI giả mạo, thông tin sai sự thật hoặc hình ảnh được dàn dựng có thể được xem là phương tiện nhằm thực hiện hành vi gian dối để chiếm đoạt tài sản”, bà Lam nói.

Theo luật sư, nếu hành vi gây hậu quả nghiêm trọng như ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự an toàn xã hội, gây thiệt hại về kinh tế hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác thì cơ quan chức năng còn có thể xem xét trách nhiệm hình sự về Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông theo Điều 288 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.

Một vấn đề khác cũng đang xuất hiện phổ biến hiện nay là nhiều video AI giả sử dụng logo cơ quan báo chí, hình ảnh bản tin dự báo thời tiết hoặc giao diện của các tổ chức để tạo niềm tin cho người xem.

Theo Luật sư Trần Thị Thanh Lam, trường hợp sử dụng logo, giao diện hoặc hình ảnh khiến người xem hiểu nhầm đây là trang thông tin hoặc nội dung chính thức của cơ quan, tổ chức khác thì người thực hiện có thể bị xem xét xử phạt về hành vi giả mạo trang thông tin điện tử của tổ chức, cá nhân theo điểm a khoản 3 Điều 99 Nghị định 15/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP.

“Mức phạt đối với hành vi này từ 20-30 triệu đồng đối với tổ chức; cá nhân vi phạm bị phạt bằng một nửa mức phạt của tổ chức”, bà Lam cho biết.